کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟ آیا می دانید کولرهای آبی چه مزایا و معایبی دارند؟ اولین مخترع کولر آبی چه کسی بود؟ تاریخچه ی کولر آبی در ایران به چه زمانی بر می گردد؟ برای اینکه پاسخ این سؤالات را بدانید این مقاله را از دست ندهید.

کولر آبی چیست؟

 

کولر آبی چیست؟

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

در مقاله کاربرد کولر گازی و اسپلیت( داکت اسپلیت ) به مقایسه انواع کولر پرداختیم.
در اینجا قرار است بگوییم کولر آبی چیست؟
حتماً شما در محل کار یا منزل خود برای فصل تابستان از یک سیستم سرمایشی استفاده می کنید.
بیشتر در مناطق گرم و خشک برای اینکه از خشک هوا جلوگیری شود و به وسایل برقی لطمه ای وارد نشود از کولر های آبی استفاده می کنند.
قبل از اینکه سیستم های سرمایشی جدیدی وارد بازار شود اولین کولر در ایران، کولر آبی بود.
کولرهای آبی یک نوع کولر هستند که بر خلاف کولرهای گازی که از گاز فریون برای خنک سازی محیط استفاده می کنند، کولر های آبی از تبخیر آب، هوا را خنک و سرد می کنند.
پس می توان نتیجه گرفت که کولرهای آبی با استفاده از سرمایشی تبخیری خنک سازی محیط انجام می دهند.
هر چه هوا گرم تر باشد، کولر به آب زیادی برای تبخیر آن نیاز دارد.
در حالت کلی اگر آب زیادی در چرخش باشد قدرت خنک کنندگی دستگاه بیشتر می شود.
اما سرمایش تبخیری که از آن در خنک کردن محیط توسط کولر آبی استفاده می شود، یک روش بسیار قدیمی است.
سرمایش تبخیری به سه صورت انجام می شود:

  1. مستقیم: در روش مستقیم وقتی سیستم تبخیری شروع به کار می کند مقدار آب موجود در هوای خنک، دمای آن کاهش پیدا می کند.
  2. مختلط: این روش ترکیبی از روش سرمایش تبخیری مستقیم و غیر مستقیم است. این روش توسط دستگاه های مکانیکی انجام می شود.
  3. غیر مستقیم:اما در روش غیر مستقیم عمل سرمایش تبخیری در مبدل حرارتی انجام می شود. همچنینی مقدار رطوبت محیط نیز در این روش تغییری نخواهد داشت.(بر خلاف روش مستقیم)

کولر آبی چگونه کار می کند؟

 

کولر آبی چگونه کار می کند؟

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

همانطور که گفتیم کولرهای آبی از تبخیر آب برای خنک کردن محیط استفاده می کند.
وقتی که آب به درون کولر انتقال پیدا می کند، توسط الکترو پمپ از تشتک عبور می کند و بر روی پوشال های کولر قرار می گیرد.
ما همانطور که گفتیم فرآیند خنک سازی توسط تبخیر آب صورت می گیرد و وقتی هوای گرم از پوشالها عبور می کند تبخیر می شود و هوایی خنک با رطوبت ۹۰ درصد را تولید می کند.
(وقتی پوشالها خیس باشد و فن شروع به کار کند، هوای گرم بیرون با برخورد به پوشالهای خیس تبدیل به هوای خنک و سرد می شود.)

این هوای سرد به طرف کانال کولر حرکت می کند و برای خنک سازی محیط به داخل سالن هدایت داده می شود.
بیشتر توصیه می شود که از کولرهای آبی در مناطق شرجی استفاده نشود چرا که وقتی هوا رطوبت داشته باشد و کولر آبی بخواهد با عمل سرمایش تبخیری محیط را خنک کند تحت فشار زیادی قرار می گیرد.
در شمال و جنوب کشور این کولر کارایی ندارد.
کولرهای آبی را بر اساس ظرفیت آنها می شناسند و به این معناست اگر کولر آبی ۱۳۰۰ ظرفیت دارد به این معناست که هوادهی کولر ۱۳۰۰ فوت مکعب در یک دقیقه می باشد.

مخترع کولر آبی کیست ( تاریخچه)

کولرهای آبی را شخصی اختراع نکرده است بلکه هر کدام از دستگاه های کولر توسط اشخاصی ساخته شده است.
اما اولین اختراع دستگاه کولر و تهویه هوا مربوط به آقای ویلیس کریر است.
در اینجا قرار است تاریخچه کولرهای آبی را برای شما توضیح دهیم.
مصریان همیشه بر روی دیوارها نقاشی هایی از اختراعات و اکتشافات را می کشیدند.
در این نقاشی ها تصاویری از فنجان هایی است که از خاک رس تشکیل شده اند، وجود دارد.
درون این فنجان ها آب قرار می دادند تا با تبخیر آب توسط گرمای محیط هوا خنک شود.
این اولین شکل کولر های آبی در تاریخچه بشر است.

جالب است که بدانید مصریان ثروتمند برای اینکه محیط خانه هایشان خنک باشد، آبشارهایی را از دیوار های خانه عبور می دادند.
این کار باعث خنک سازی کل خانه می شد. اما عده ای دیگر به خاطر نداشتن توان مالی نمی توانستند در محیط خانه آبشار قرار دهند.
گرمای زیاد در مصر باعث شد افراد فقیری که توانایی مالی زیادی برای ساخت آبشار را نداشته اند جان خود را از دست دهند.
مردم عادی نیز برای اینکه محیط خانه را خنک سازی کنند مجبور بودند که حلقه های مرطوبی را به در خانه یا چادرهایشان وصل کنند.
در خاورمیانه نیز دستگاه خنک کننده(شبیه به برج) برای اولین بار ساخته شد.
این سیستم که به بادگیر نیز معروف است، باد را به دام انداخته و برای خنک کردن باد گرم آن را از آب عبور می دادند.
به این صورت این بادگیر ها محیط را خنک سازی می کردند.

قطعات و اجزای کولر آبی

 

قطعات و اجزای کولر آبی

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

به نسبت سایر کولرهای موجود در بازار سرویس کردن کولرهای آبی به نسبت سایر کولرها آسان تر است.
همچنین سیستم پیچیده ای در کولر آبی وجود ندارد و یک شخصی که اطلاعات تخصصی در خصوص الکترونیک و لوله کشی ندارد می توان این مدل کولر را به راحتی  نصب کند.
اما بهتر است قبل از اینکه اقدام به نصب کولر آبی کنید با قطعات و اجزای کولر آبی آشنا شوید تا بهتر بتوانید با مسائل کولر آبی برخورد کنید.
ما در کولرهای آبی دو فرآیند برای خنکسازی محیط ساختمان داریم:

  1. گردش هوا
  2. گردش آب

اگر بخواهیم قطعات کولر آبی را دسته بندی کنیم ما سه دسته برای این مدل کولر آبی در نظر می گیریم.

  1. الکترونیکی
  2. مکانیکی
  3. ثابت

قطعات الکترونیکی

قطعات الکترونیکی، قطعاتی هستند که با نیروی برق کارهای خود را انجام می دهند.
قطعات مکانیکی وابسته به قطعات الکترونیکی است چرا که با انرژی که از برق قطعات به دست می آورند قطعات مکانیکی به حرکت در می آیند.
جالب است که بدانید این قطعات هزینه زیادی دارند و اگر بسوزد باید هزینه ی زیادی برای تعمیر این قطعات بپردازید.
دراینجا قرار است قطعات الکترونیکی کولر آبی را به شما معرفی کنیم.

  1. موتور یا دینام کولر
  2. پمپ آب
  3. جعبه تقسیم برق کولر آبی

قطعات مکانیکی

همانطور که در قسمت بالا اشاره کردیم قطعات الکترونیکی انرژی لازم را برای به حرکت در آوردن قطعات مکانیکی تأمین می کنند.
این انرژی همان نیروی برق است که قطعات الکترونیکی با هدایت آن به قطعات مکانیکی باعث روشن شدن کولر آبی می شوند.
همانند قطعات الکترونیکی، قطعات مکانیکی نیز از اهمیت زیادی برخوردار هستند چرا که اگر برای قطعات مکانیکی مشکلی پیش بیاید نمی توانید از خدمات کولرهای آبی استفاده کنید.
پس برای حفظ قطعات مکانیکی با احتیاط عمل کنید و برای نگهداری آن ها باید روغن کاری را انجام دهید.
اما قطعات مکانیکی کولر آبی موارد زیر می باشد:

  1. شناور
  2. پروانه کولر
  3. تسمه
  4. پولی ها

قطعات ثابت

کولرهای آبی علاوه بر قطعات الکترونیکی و مکانیکی یک نوع قطعات دیگر دارند.
این قطعات که ثابت هستند نیز به نیروی برق ندارد بلکه این قطعات مکانیکی هستند که با انجام کارهای خود بر روی قطعات ثابت باعث خنک سازی محیط می شوند.

  1. بدنه
  2. پوشال
  3. شیر تخلیه
  4. دریچه ها
  5. شبکه آبرسانی

تمامی موارد بالا به صورت ثابت هستند پس لازم است قطعات مکانیکی و الکترونیکی کار خود را به خوبی انجام دهند تا در پایان هوای خنک به محیط از طریق دریچه ها انتقال پیدا کند.

اولین کولر آبی در ایران

تاریخچه ی کولرهای آبی در ایران به  زمانی بر می گردد که برای اولین بار مردم شهر یزد برای خنک سازی محیط خانه ی خود از بادگیر ها استفاده کردند.
بهتر است بگوییم انسان تا وقتی تحت فشار گرما نبود هیچوقت به دنبال اختراع کولر نمی افتاد.
یزد منطقه ای بسیار گرم و خشک در ایران است که مردم این شهر برای خنک سازی محیط خانه از بادگیرها استفاده کردند.
قبل از اینکه کولرهای برقی در بازارها به فروش برسد مردم از این روش برای خنک سازی خانه ها استفاده می کردند.
بادگیر یا برج هایی که بر روی دهانه معدن ها و انبارها قرار می گرفتند ریشه در تمدن ایرانی است.
بهتر است بگوییم که اساس کولرهای آبی از همین بادگیرها سرچشمه گرفته است.

انواع کولر آبی

 

انواع کولر آبی

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

ما در بخش نحوه کار کولر آبی به این موضوع اشاره کردیم که کولرهای آبی با توجه به توان ظرفیت موتور بازدهی خنک سازی محیط را انجام می دهند.
مثلاً ما یک کولر آبی با ظرفیت ۲۵۰۰ داریم پس بازدهی این کولر ۲۵۰۰ فوت مکعب در دقیقه است.
اما با این حال بر اساس کاربردی که کولرهای آبی دارند ما در اینجا دو نوع تقسیم بندی کولر آبی را خواهیم داشت.

  1. کولر آبی متحرک
  2. کولر آبی ثابت

کولر آبی متحرک

کولرهای آبی متحرک یا کولر آبی پرتال(قابل حمل) یک نوع کولرهای آبی است که  با توجه به اسمی که برای این مدل کولر قرار داده اند قابلیت جابه‌جایی در این کولر وجود دارد.
یعنی اینکه شما با قابلیت جابه‌جایی و پرتال بودن کولر می توانید از این دستگاه در مکان های مختلف استفاده کنید.
در خصوص مخزن کولرهای آبی متحرک باید گفت مخزن این دستگاه باید به صورت دستی پر شود و یا می توانید به صورتی دستی شیر آب را به شلنگ مستقیماً وصل کنید.

کولر آبی ثابت

کولرهای آبی ثابت به دلیل داشتن ظرفیت بالا و ابعاد بزرگ امکان جابه جایی آن در مکان های مختلف وجود ندارد.
مثلاً در مدل پرتال چون جعبه کولر کوچک است می توانید در نقاط مختلف ساختمان از آن استفاده کنید.
اما متأسفانه کولرهای ثابت باید در حیاط، پشت بام یا در تراس ساختمان نصب شود.
برای اینکه محیط ساختمان توسط این کولر خنک سازی شود حتماً باید در ساختمان برای این مدل کولرهای آبی کانال کشی را انجام دهید.
جالب است که بدانید مدل های کولر آبی ثابت نیز به دو گروه تقسیم می شوند.

  1. کولر های آبی سلولزی
  2. کولرهای آبی معمولی

مزایای کولر آبی

 

مزایای کولر آبی

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

با مزایای کولر آبی تا چه حدی آشنایی دارید؟
در مکان های مسکونی و تجاری از کولرهای آبی استفاده می شود چرا که بازدهی این مدل کولر بسیار بالا است.
ما نیز در این بخش از مقاله شما را با مزایای کولرهای آبی آشنا کرده و در ادامه معایب این دستگاه را نیز معرفی می کنیم.

  1. قیمت مناسب با توجه به بازدهی بسیار بالایی که دارد.
  2. بازدهی بسیار بالا کولرهای آبی در مقابل دیگر سیستم های سرمایشی که برای ساختمان های کوچک طراحی شده اند.
  3. به نسبت سایر سیستم های سرمایشی این دستگاه هزینه و نصب آن بسیار پایین است.
  4. اما در مقابل قیمت پایین و بازدهی بالا این دستگاه، مصرف برق پایینی دارد.
  5. برای تعمیر و نگهداری کولر های آبی نیاز به تکنسین نیست.

معایب کولر آبی

 

معایب کولر آبی

کولر آبی چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟

 

شاید در مقابل دستگاه های سرمایشی و گرمایشی کولرهای آبی از انرژی کمتری برای خنک سازی محیط استفاده می کند.
اما در مقابل دیگر سیستم های سرمایشی که فقط برای ساختمان های تجاری و مسکونی استفاده می شود، مصرف انرژی آن ها از کولر آبی کمتر است.
همانند پنکه سقفی و ایستاده این دو مدل به نسبت کولر آبی کم هزینه ترین سیستم سرمایشی ساختمان های مسکونی و تجاری است.
اما کولرهای آبی دیگر چه معایبی را دارند؟

  1. مصرف زیاد آب برای خنک سازی محیط
  2. در صورت استفاده از کولر آبی در مناطق آلوده این امکان وجود دارد که باکتری ها و ویروس ها به محیط خانه انتقال پیدا کنند.
  3. نداشتن فیلتر برای ضدعفونی کردن محیط
  4. امکان تنظیم دما برای محیط وجود ندارد
  5. پوشال های کولر بعد از مدتی تحت تأثیر گرد و غبار قرار می گیرند و باکتری و قارچ ها را به محیط انتقال می دهند.